Tip 2 Diyabet ve Şeker Hastalığı

Şeker hastalarında damar tıkanıklığı ve kalp krizi riski nasıl en aza indirilir?

Tip 2 diyabet yalnızca bir kan şekeri hastalığı değildir; aynı zamanda önemli bir kalp ve damar hastalığı risk faktörüdür. Bu nedenle tedavide hedef yalnızca hemoglobin A1c’yi (HbA1c) düşürmek değildir. Tansiyonun kontrol altında olması, LDL kolesterolün uygun seviyeye indirilmesi, sigaranın bırakılması, düzenli egzersiz ve Akdeniz tipi beslenme en önemli koruyucu adımlardır. Ayrıca günümüzde bazı GLP-1 reseptör agonistleri ve SGLT-2 inhibitörleri dediğimiz ilaç grupları, uygun hastalarda kalp ve damar hastalığı riskini azaltabildiği için tedavi seçimlerinde önemli bir yer tutmaktadır.

Tip 2 diyabette hap tedavisinden insüline geçiş ne zaman gerekir?

Eskiden Tip 2 diyabette ağızdan alınan ilaçlar yetersiz kaldığında doğrudan insüline geçilirdi. Ancak günümüzde bu yaklaşım değişti. Özellikle obezitesi olan veya kalp-böbrek hastalığı riski taşıyan birçok hastada, insülinden önce GLP-1 reseptör agonistleri veya uygun hastalarda ‘dual’ dediğimiz ikili reseptör (GIP/GLP-1) agonistleri tercih edilebiliyor. Kan şekeri çok yüksekse, istemsiz kilo kaybı varsa, ketoz gelişmişse ve Tip 1 diyabet olasılığı düşünülüyorsa, insülin tedavisi geciktirilmeden başlanmalıdır. Kısacası insülin hâlâ çok etkili bir tedavi; ancak artık her hastada ilk enjeksiyon seçeneği değildir.

Yeni nesil diyabet ilaçları ve diyabet teknolojileri hastaların yaşamını nasıl değiştirdi?

Diyabet tedavisinde son yıllarda önemli gelişmeler yaşandı. Yeni nesil ilaçlar yalnızca kan şekerini düşürmekle kalmıyor; uygun hastalarda kilo kaybına katkı sağlayabiliyor, kalp ve böbrek sağlığını koruyabiliyor. Sürekli glukoz ölçüm sistemleri sayesinde hastalar, gün içindeki kan şekeri değişimlerini artık anlık olarak takip edebiliyor. Böylece tedavi kararları daha doğru verilebiliyor ve yaşam kalitesi belirgin şekilde artabiliyor. Artık diyabet yönetiminde hedef sadece kan şekerini düşürmek değil, hastaların yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Diyabetin böbrekler üzerindeki sessiz hasarı nasıl takip edilebilir?

Diyabet, böbrekleri yıllarca hiçbir belirti vermeden etkileyebilir. Bu nedenle sadece kreatinin değerine bakmak yeterli değildir. Böbrek sağlığını değerlendirmek için hem GFR dediğimiz böbrek fonksiyon testi hem de idrarda albümin kaçağı düzenli olarak kontrol edilmelidir. Çünkü erken dönemde saptanan böbrek hasarı uygun tedaviyle yavaşlatılabilir, ilerlemesi büyük ölçüde önlenebilir. Günümüzde bazı diyabet ilaçlarının böbrek koruyucu etkileri olduğunu da biliyoruz. Bu nedenle diyabet tedavisinde hedef yalnızca kan şekerini düşürmek değil, böbrekleri de korumaktır.

Tip 2 diyabet hastalarına en önemli öneriler:

Tip 2 diyabet tedavisinde başarı tek bir ilaca bağlı değildir. Sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve ideal kiloya ulaşmak tedavinin temelini oluşturur. Kan şekeri kadar tansiyonunuzu, kolesterolünüzü ve böbrek sağlığınızı da düzenli takip ettirmeyi ihmal etmeyin. Unutmayın; günümüzde diyabet tedavisindeki hedef yalnızca kan şekerini düşürmek değil, kalbi, böbrekleri ve yaşam kalitesini birlikte korumaktır.

İnsülin kullanmaya başlamak bağımlılık mıdır, yoksa bir tedavi mi?

Toplumda en sık duyduğum yanlış inanışlardan biri şudur: ‘İnsüline başlarsam bir daha bırakamam.’ Oysa insülin bağımlılık yapan bir ilaç değildir. İnsülin, vücudumuzun doğal olarak ürettiği bir hormondur. Gerektiğinde dışarıdan verilmesi, sadece eksik olan hormonu yerine koymaktır. Bazı hastalarda geçici olarak kullanılabilir, bazı hastalarda ise uzun süre gerekli olabilir. İnsüline başlamak bir başarısızlık değil, doğru zamanda doğru tedaviyi uygulamaktır.

Tip 2 diyabet tedavi edilebilir mi?

Tip 2 diyabet kronik bir hastalıktır; ancak etkili bir şekilde kontrol altına alınabilir. Bazı hastalarda kilo kaybı, yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedaviyle diyabet remisyonu sağlanabilir. Remisyon; kan şekerinin ilaç kullanmadan, belirli bir süre normal sınırlarda seyretmesi demektir. Ancak bu durum hastalığın tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları sürdürülmediğinde diyabet yeniden ortaya çıkabilir. Bu nedenle hedefimiz yalnızca kan şekerini düşürmek değil, metabolik sağlığı uzun vadede korumaktır.

Diyabet hastaları alkol tüketebilir mi?

Alkol tüketimi, diyabet hastalarında özellikle dikkat edilmesi gereken bir konudur. Özellikle insülin veya hipoglisemi yapabilen ilaç kullanan kişilerde alkol, kan şekerinin saatler sonra bile düşmesine neden olabilir. Ayrıca birçok alkollü içecek, yüksek kalori içeriğiyle kilo kontrolünü zorlaştırabilir. Eğer alkol tüketilecekse kesinlikle aç karnına alınmamalı, miktar sınırlı tutulmalı ve kullanılan ilaçlarla olası etkileşimi mutlaka hekimle değerlendirilmelidir.